Jawapan

2016-10-06T22:04:52+08:00
Sebelum kurun ke 19, Sarawak di bawah pengaruh Kesultanan Brunei.

2. Pembesar tempatan dilantik oleh Sultan Brunei.

3. Tadbir Sarawak tanpa campur tangan Brunei.

4. Sultan Brunei bahagikan Sarawak kpd daerah.

5. Setiap daerah ditadbir oleh ketua tempatan di kalangan orang Melayu dan orang Dayak.

6. Ketua tempatan digelar Menteri Darat, Temenggung atau Orang Kaya.

7. Ketua tempatan laksanakan arahan & pungut cukai.

(2) Penentangan terhadap Kesultanan Brunei

1. Sultan Brunei melantik Pangeran Indera Mahkota sebagai wakil Kesultanan Brunei di Sarawak.

2. Pangeran Indera Mahkota ambil alih pentadbiran serta perdagangan antimoni dan emas drp pembesar Melayu

3. Beliau kenakan cukai tinggi

4. Tindakan Pangeran Indera Mahkota timbulkan perasaan tidak puas hati pembesar Melayu dan orang Bidayuh.

5. Orang Bidayuh di lombong antimoni tidak diberi upah.

6. Orang Bidayuh dan orang Melayu menentang Pangeran Indera Mahkota.

7. Kebangkitan bertujuan membebaskan Sarawak daripada pemerintahan Kesultanan Brunei.

8. Datu Patinggi Ali memimpin orang Melayu menentang kezaliman Pangeran Indera Mahkota.

9. Pangeran Indera Mahkota gagal menyekat kebangkitan.

10. Sultan Brunei hantar Pangeran Raja Muda Hashim untuk membantu Pangeran Indera Mahkota

11. Pangeran Raja Muda Hashim minta bantuan James Brooke

12. Beliau berjanji melantik James Brooke menjadi Gabenor Sarawak jika kebangkitan berjaya ditamatkan

13. James Brooke menerima tawaran tersebut.

14. Hasil bantuan James Brooke, Raja Muda Hashim menamatkan kebangkitan

15. Raja Muda Hashim sedar jawatan Gabenor kepada James Brooke tidak akan dpt persetujuan Sul Brunei.

16 Raja Muda Hashim melengah-lengahkan perlantikan

17. James Brooke marah, lalu membedil Bandar Kuching.

18. Situasi memaksa Raja Muda Hashim melantik James Brooke menjadi Gabenor dan Raja Sarawak pertama

19. PerjanjianPangeran Raja Muda Hashim-James Brooke

20. Syarat perjanjian 1841 :

i. James Brooke memerintah Sarawak ii. James Brooke kuasai segala hasil iii. James Brooke menghormati dan memelihara undang-undang dan adat istiadat orang Melayu.

21. Tahun 1842, James Brooke menghadap sultan Brunei (Sultan Omar Ali Saifuddin) bagi mengesahkan kedudukannya di Sarawak.

22. Beliau bersama angkatan tentera laut British dari Singapura yang diketuai oleh Edwad Belcher.

23. Kehadiran tentera British bimbangkan sultan Brunei.

24. Sultan Brunei terpaksa iktiraf perjanjian 1841

25. Perjanjian antara Sultan Omar dengan James Brooke ditandatangani pada tahun 1842.

26. Syarat perjanjian 1842 :

i. Sultan Brunei serahkan Sarawak dari kawasan Tanjung Datu ke Sungai Samarahan ii. Sultan Brunei serahkan segala hasil cukainya kepada James Brooke dan pewarisnya. iii. James Brooke bayar 2500 dolar setiap tahun kepada baginda. iv. Agama dan adat istiadat penduduk Sarawak tidak boleh diganggu. v. Sultan Brunei iktiraf James Brooke sebagai Raja Putih Sarawak.

27. Tahun 1846, Sultan Omar Ali Saifuddin cuba menentang James Brooke.

28. James Brooke dgn bantuan British serang Sultan

29. Sultan Omar Ali Saifuddin dipaksa menandatangani satu lagi perjanjian.

30. Syarat perjanjian 1846 :

i. James Brooke – Raja Sarawak yang merdeka.

ii. James Brooke-kedaulatan penuh ke atas Sarawak.

(3) Peluasan kuasa oleh keluarga Brooke (a) Peluasan kuasa tahun 1853

i. Penentangan terhadap Brunei di Saribasdan Batang Lupar.

iii. Sultan Abdul Mu’mein serahkan tanah antara Sg Samarahan dengan Sg Rajang dengan bayaran 1500 dolar setahun.

(b) Peluasan kuasa tahun 1861

i. Masalah kekacauan di Sungai Rajang.

ii.. Sultan Mu’mein serahkan Sungai Rajang

iii. Sultan terima 4500 dolar setahun.

(c) Peluasan kuasa tahun 1883

i. Pembunuhan peniaga Sarawak oleh orang Murut di lembangan Sungai Trusan.

ii. Kawasan itu diserahkan oleh Sultan Brunei dengan sebanyak 4500 dolar.

(d) Peluasan kuasa tahun 1905

i. Charles Brooke beli Lawas dr Sultan Hashim Jalal.

ii. Keluarga Brooke meluaskan wilayahnya hingga ke sempadan Brunei.