Jawapan

2016-10-08T15:28:22+08:00

Cukai adalah salah satu di antara mekanisme untuk memungut hasil kepada negara. Ia mungkin dalam bentuk cukai korporat, cukai pendapatan, cukai jualan, cukai import dan eksport; dan sebagainya.

Kerajaan mengikut Islam mempunyai hak untuk mengadakan dasar percukaian dalam memungut hasil kepada negara, asalkan dasar tersebut digubal menepati prinsip yang adil dan tidak membebankan individu rakyat (sektor swasta). Hak ini diasaskan kepada hadis Nabi s.a.w. dengan maksud:

"Di dalam harta seseorang terdapat tanggungjawab selebih daripada pembayaran zakat"

Mengikut Marghinani jika sumber pendapatan negara tidak mencukupi, negara perlu memungut cukai daripada rakyat untuk membiayai kepentingan umum. Begitu juga pandangan Imam Abu Yusuf yang menjelaskan bahawa negara boleh menaik atau menurun kadar cukai mengikut kemampuan rakyat.

Khalifah-khalifah ulung Islam seperti Saidina Umar Al-Khattab, Saidina Ali bin Abi Talib dan Umar ibn ‘Abd al-Aziz, telah dilaporkan memberi tekanan bahawa cukai-cukai yang dikenakan oleh negara hendaklah berasaskan semangat yang menjurus kepada keadilan dan memupuk masyarakat penyayang semoga kadar cukai tidak membebankan rakyat dan tidak diluar kemampuan rakyat membayar.

Sistem percukaian mengikut Islam dengan itu perlu kepada satu pengkajian yang teliti dan rapi menepati prinsip-prinsip di atas. Falsafah sistem percukaian hendaklah menepati semangat mempertahan hak dan kebebasan individu dan disertai dengan usaha memupuk perasaan dan peranan tanggungjawab ke atas golongan masyarakat yang berada.

Sistem cukai yang digubal oleh sesebuah negara dengan itu jangan sekali-kali bermatlamat untuk membebankan sektor swasta.

Disamping sebagai sumber pendapatan hasil negara, sistem cukai hendaklah bermatlamat untuk mempengaruhi sektor swasta ke arah mereka mengambil tindakan positif kepada kestabilan dan seterusnya pembangunan ekonomi negara.

Dalam konteks mengubal dasar cukai oleh sesebuah negara, Ibn Khaldun (1332-1406M) memberi satu pendekatan yang sangat menarik. Pendekatan yang beliau kemukakan bukan sahaja mampu memenuhi semangat keadilan tetapi sekali gus mampu memerangsangkan semangat berusaha dikalangan pengusaha (pembayar cukai) yang seterusnya memungkinkan keadaan ekonomi turut berkembang dan mampan.

Beliau dalam bukunya yang paling terkemuka, Mukadimah Ibn Khaldun ada menyarankan pandangan dan pendekatan beliau tentang dasar cukai dengan maksud seperti berikut:

"Apabila taksiran cukai dan kewajipan membayar cukai ke atas rakyat adalah sedikit, mereka mempunyai kesungguhan dan semangat untuk mengusahakan sesuatu. Budaya mengusahakan menjadi berkembang dan meningkat, sebab pengenaan cukai yang rendah itu mendorong kepada suatu kepuasan hati. Apabila budaya mengusahakan itu meningkat, jumlah kewajipan terhadap orang perseorangan dan taksiran cukai akan berlipat ganda. Sebagai akibatnya, hasil pendapatan cukai yang merupakan jumlah keseluruhan daripada (taksiran terhadap orang perseorangan) akan meningkat."

Dalam buku tersebut beliau juga ada membuat penganalisaan berikut:

"Kemudian, jumlah taksiran cukai dipertingkatkan dikenakan lepas satu kepada satu yang lainnya, sejajar dengan peningkatan budaya hidup mewah dan keperluan negara yang banyak serta perbelanjaan yang diperlukan sehubungan dengannya. Akhirnya, cukai yang dikena akan membebani rakyat, dan terlalu menyukarkan mereka.

Taksiran itu meningkat melampau batas kewajarannya. Akibatnya ialah minat rakyat hendak melakukan budaya mengusahakan akan menjadi lenyap,

Akhirnya peradaban dihancurkan, kerana perangsang untuk melakukan aktiviti keusahawanan sudah tiada lagi. Negaralah yang menanggungi akibatnya, sebab manfaatnya banyak diperolehi daripada kegiatan keusahawanan.

Sekiranya seseorang itu memahami hal ini, dia akan menyedari bahawa pendorong yang paling kuat untuk aktiviti keusahawanan ialah dengan mengurangkan sebanyak yang mungkin jumlah yang dikenakan ke atas orang perseorangan yang berupaya untuk melakukan usaha-usaha keusahawanan."